ในการวางวิสัยทัศน์ และการกำหนดกลยุทธ์ขององค์การ มีเทคนิคการบริหารอย่างหนึ่งที่เรียกว่าการวิเคราะห์ภาพอนาคต หรือ บางคนเรียกซะหรูว่า ทัศนภาพ เป็นการคาดการณ์ถึงสิ่งที่ยังไม่เกิดขึ้นในในอนาคต เพื่อการเตรียมการในการรองรับอย่างเหมาะสม เพราะถ้ามองผิด นึกว่า “เอาอยู่” แต่พอถึงเวลาจริง “เอาไม่อยู่” ก็จะเป็นเรื่องเสียหายมากมาย ลามปามถึงเครดิตของคนวิเคราะห์ด้วย
การวิเคราะห์ภาพอนาคต ต้องมองทั้งด้านที่เลวร้ายสุดของสถานการณ์ (Worst Case Scenario) และด้านที่ดีที่สุดของสถานการณ์ (Best Case Scenario) เมื่อเห็นสองภาพดังกล่าวอย่างชัดเจนแล้ว จึง ค่อยๆมาพิจารณาว่าภาพที่เป็นไปได้มากที่สุดในสถานการณ์ข้างหน้า (Possibility Case Scenario) จะเป็นเช่นใด
การมองแต่ภาพที่ดีที่สุดภาพเดียว จะทำให้เราประมาทสถานการณ์ไม่เตรียมตัวตั้งรับได้ดีพอ เมื่อเกิดเหตุการณ์จริงก็จะเกิดความเสียหาย เช่น ประเมินว่ายังไงน้ำก็ไม่ท่วมถึงบ้านเราแน่ ก็นอนดูข่าวชาวบ้านเขาน้ำท่วมอย่างเพลิดเพลิน ลืมเตรียมการเก็บข้าวเก็บของ พอน้ำมาจริงก็เหลือแต่เสื้อผ้าชุดเดียว
ในขณะที่หากมองภาพที่เลวร้ายสุดแต่เพียงอย่างเดียว ก็จะเกิดความวิตกกังวล สติแตก เกินเหตุ อาจสิ้นเปลืองงบประมาณ สิ้นเปลืองทรัพยากรในการตั้งรับเกินความจำเป็น เช่น ประเมินว่ากรุงเทพจะจมน้ำ ก็รีบขายบ้านขายช่องย้ายสำมะโนไปอยู่ที่ราบสูงในอีสาน เป็นต้น
ความไม่ประมาท มีสติ และมองปัญหาอย่างรอบด้าน จึงเป็นปัจจัยสำคัญอย่างยิ่งในด้านความแม่นตรงของการวิเคราะห์ภาพอนาคต และมีผลต่อการเตรียมการจะรับหรือจะรุกอย่างเหมาะสม
สามีภรรยา ข้าวใหม่ปลามัน คู่หนึ่ง เพิ่งย้ายเข้าไปครองชีวิตคู่ในหมู่บ้านแห่งหนึ่ง
โดยมีเพื่อนบ้านที่ลึกลับ ปิดบ้านเงียบ ไม่แสดงตัวต่อผู้คน
ระหว่างพักผ่อนด้วยการซ้อมไดรฟ์เล่น ลูกกอล์ฟวิ่งตรงผ่านกระจกหน้าต่างของเพื่อนบ้าน ไปโดนของอะไรบางอย่างในบ้านแตกดังโพละ
ด้วยความรับผิดชอบ คู่หวานแหววดังกล่าวจึงไปกดกริ่งบ้านที่เสียหาย
ชายร่างยักษ์เดินออกมาจากบ้าน ด้วยสีหน้ายิ้มแย้ม สร้างความประหลาดใจแก่คู่สามีภรรยา
“ผมมาขอโทษ ที่ทำของคุณเสียหาย ผมยินดีชดใช้” ผู้เป็นสามีกล่าว
“ผมสิที่ต้องขอบคุณคุณเป็นพิเศษ” ชายร่างยักษ์กล่าว ซึ่งยิ่งทำให้เกิดเกิดความประหลาดใจมากขึ้น
“ผมติดอยู่ในตะเกียง มานับพันปี ดีที่ลูกกอล์ฟของคุณทำตะเกียงแตก ผมถึงหลุดออกมาได้ เอาละ เมื่อคุณทั้งสองช่วยปลดปล่อยผม ผมจะให้พรคุณ 3 ประการ พวกคุณอยากได้อะไรบ้างล่ะ” ชายร่างยักษ์แสดงตนเป็นจินนี่ ที่หลุดออกมาจากตะเกียงวิเศษ
“ข้อแรก เราอยากมีเงินสัก 10 ล้าน”
“ได้เลย พรุ่งนี้ เจ้าเอาสมุดบัญชีของเจ้าไปอัพที่ธนาคาร เจ้าจะเห็นตัวเลข 10 ล้านปรากฏในสมุดบัญชี”
“ข้อสอง ขอทองคำแท่งสัก 10 ไห ได้ไหม”
“ได้เลย พรุ่งนี้ เจ้าจงเอาเครื่องมือขุดดินมาขุดดินในสนามบ้านเจ้า จะพบทองคำฝังอยู่สิบไห”
“ข้อสาม ขอให้เราทั้งสองมีชีวิตยืนยาว สักร้อยปี จะได้ใช้สมบัติกันอย่างเพลิดเพลิน”
“ได้เลย นับแต่นี้ไปพวกเจ้าทั้งคู่จะมีชีวิตยืนยาวถึงหนึ่งร้อยปี”
“ขอบคุณท่านจินนี่มาก ที่ทำให้เราสมปรารถนามากมาย พวกเราอยากตอบแทนท่านบ้าง มีอะไรอยากให้ช่วยบ้าง”
ยักษ์จินนี่ ตอบแบบเอียงอาย “เราเองก็ติดค้างอยู่ในตะเกียงนับพันปี ไม่มีโอกาสได้สัมผัสสตรีใดเลย หากท่านจะกรุณา ให้ภรรยาของท่านอยู่กับเราสักครั้ง เพียงครั้งเดียวและเราก็จะกลายเป็นควันกลับไปยังดินแดนอมตะของเรา และเรื่องนี้ก็จะเป็นความลับตลอดกาล”
สองสามีภรรยา ปรึกษากัน ก็เข้าใจในสถานการณ์ ประเมินถึงสิ่งที่ได้มากับสิ่งที่จะเสียไป ก็ตกลงใจว่า ยินดีตอบแทนยักษ์จินนี่ จึงมอบภรรยาคนสวยให้อยู่กับยักษ์จินนี่ตามความต้องการ
เช้าวันรุ่งขึ้น ทั้งสองเอาสมุดไปอัพ ตัวเลขในบัญชียังเท่าเดิม เอาจอบมาขุดในสนามจนพรุน ก็ไม่เห็นจะเจอไหบรรจุทองคำ แล้ว อายุยืนร้อยปีก็ตอนนี้ยังไม่ถึงนี่นาแล้วจะรู้ได้อย่างไรว่าจะถึง ด้วยความโมโหจึงเดินไปกดกริ่งบ้านยักษ์จินนี่ ติดๆกันหลายครั้ง
ยักษ์จินนี่ ยังไม่ได้กลายเป็นควันกลับไปยังดินแดนอมตะ แต่เดินงัวเงียออกมาเปิดประตู หลังจากโดนต่อว่าต่างๆนานายกใหญ่ ก็กล่าวตอบว่า
“เอ้อ ไม่น่าเชื่อนะ นี่ปี 2012 แล้ว ยังมีคนหลงเชื่อเรื่อง ยักษ์ในตะเกียงได้อีก”
นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า อย่าเชื่อภาพอนาคตที่คนอื่นพูด หากมิได้วิเคราะห์ด้วยตนเอง
